Najważniejsze w skrócie
- Określeń „Meister” i „Meisterbetrieb” mogą Państwo według § 21 GewO używać tylko wtedy, gdy Państwo lub Państwa gewerberechtlicher Geschäftsführer zdali egzamin mistrzowski. To samo dotyczy znaku jakości.
- Ceny dla klientów prywatnych podaje się brutto, z podatkiem VAT (§ 9 PrAG). Dotyczy to także stawek godzinowych w reklamie.
- Za kosztorys (Kostenvoranschlag) można pobrać od konsumentów pieniądze tylko wtedy, gdy wcześniej Państwo o tym poinformowali. Bez wyraźnego zastrzeżenia uznaje się go za wiążący (§ 5 KSchG).
- Kto pokazuje opinie na własnej stronie, informuje, czy i jak sprawdza ich autentyczność (§ 2 ust. 6b UWG). Kupione lub zmyślone opinie są zakazane.
- Zdjęcia z mieszkań i z klientami wymagają zgody. Najlepiej zapytać na piśmie, już przy zleceniu.
Ten artykuł ma charakter ogólnej informacji i nie jest poradą prawną ani podatkową. Przepisy się zmieniają: szczegóły warto sprawdzić w izbie gospodarczej lub rzemieślniczej, w swoim cechu albo u doradcy podatkowego.
„Meister” i „Meisterbetrieb”: kto może ich używać
Tytuł mistrza to jeden z najmocniejszych argumentów sprzedażowych w rzemiośle i właśnie dlatego jest chroniony. § 21 GewO przewiduje trzy poziomy:
| Oznaczenie | Kto może | Przykład |
|---|---|---|
| „Meister” / „Meisterin” dla osoby | Kto zdał egzamin mistrzowski w danym rzemiośle (ust. 3) | „Tischlermeisterin Anna Steiner” |
| Przed nazwiskiem, także jako „Mst.” | Te same osoby; możliwy wpis do dokumentów urzędowych (ust. 5) | „Mst. Josef Brandstätter” |
| „Meister”, „Meisterbetrieb” w nazwie firmy i w zakładzie | Firmy, których właściciel lub gewerberechtlicher Geschäftsführer zdał egzamin mistrzowski (ust. 4) | „Malerei Novak, Meisterbetrieb” |
| Znak jakości „Meisterbetrieb” | Te same firmy; szczegóły reguluje rozporządzenie | Znak na stronie, w ofercie i na busie |
Decydująca jest więc osoba, która od strony prawa działalności gospodarczej odpowiada za firmę. Czeladniczka, która zdała egzamin mistrzowski, może nazywać się mistrzynią. Firma nie staje się jednak przez to Meisterbetrieb, dopóki ani właściciel, ani gewerberechtlicher Geschäftsführer nie jest mistrzem. Jeśli Geschäftsführer z tytułem mistrza odejdzie, oznaczenie musi zniknąć ze strony, papieru firmowego i busa.
Ceny, stawki godzinowe i koszty dojazdu
Ustawa o oznaczaniu cen (Preisauszeichnungsgesetz, PrAG) obowiązuje, gdy oferują Państwo coś konsumentom. Dla firm rzemieślniczych ważne są trzy zasady:
- Podawać brutto (§ 9 PrAG): ceny z VAT i wszystkimi innymi opłatami oraz dopłatami. Jeśli dodatkowo podają Państwo cenę netto dla klientów firmowych, nie może ona być bardziej widoczna niż cena brutto.
- Usługi w cenniku (§ 4 PrAG): ceny usług podaje się w cennikach wywieszonych w widocznym miejscu w lokalu. Dotyczy to głównie warsztatów samochodowych i firm z salonem lub punktem obsługi klienta.
- Dobrowolne ceny w reklamie (§ 13 PrAG): jeśli podają Państwo cenę na stronie, ulotce lub busie, obowiązują te same zasady. Kto pisze tylko „cena na zapytanie”, nie musi niczego oznaczać.
Tak warto
- „Stawka czeladnika 68 € z 20 % VAT, dojazd na terenie Grazu ryczałtem 35 €”
- Ceny „od” tylko wtedy, gdy usługa za tę cenę naprawdę istnieje, np. „montaż czujnika dymu od 49 € za sztukę, od 5 sztuk”
- Podawać dopłaty nocne, weekendowe i za pogotowie przy stawce godzinowej
- Wyraźnie oddzielać koszty materiału od robocizny
Lepiej nie
- Reklamować dużymi cyframi ceny netto dla klientów prywatnych, a „plus VAT” pisać drobnym drukiem
- „Od 39 € za godzinę”, jeśli ta stawka dotyczy tylko uczniów
- Przemilczać dojazd, a potem doliczać 60 € za każdy wyjazd
- „Do 50 % rabatu”, jeśli prawie żadna usługa nie jest naprawdę tak mocno przeceniona
Jeśli sprzedają Państwo także towary, np. części zamienne, końcówki serii płytek lub środki do pielęgnacji, przy obniżkach cen obowiązuje § 9a PrAG: obok ceny obniżonej podaje się najniższą cenę z ostatnich 30 dni. Naruszenia PrAG kosztują do 2500 €. Urząd musi jednak z reguły najpierw wyznaczyć termin na usunięcie uchybienia.
Kosztorys: bezpłatny, odpłatny, wiążący?
Przy kosztorysie spotykają się dwie ustawy: § 1170a ABGB (kodeks cywilny) dla wszystkich umów o dzieło i § 5 KSchG (ustawa o ochronie konsumentów) dla konsumentów. Wynikają z nich cztery jasne zasady.
Opłata tylko po uprzedzeniu
Konsumenci płacą za kosztorys tylko wtedy, gdy wcześniej Państwo ich o tym poinformowali (§ 5 ust. 1 KSchG). Zdanie na stronie w rodzaju „Kosztorys z oględzinami kosztuje 90 €, przy zleceniu kwota jest odliczana” i ta sama informacja przez telefon dają jasność.
W razie wątpliwości wiążący
Jeśli umowa zostaje zawarta na podstawie Państwa kosztorysu, uznaje się, że gwarantują Państwo jego prawidłowość, chyba że wyraźnie zastrzegą Państwo co innego (§ 5 ust. 2 KSchG). Kto ma na myśli „niewiążący”, musi to więc napisać.
Wiążący oznacza: bez dopłat
Przy wiążącym kosztorysie nie można żądać dodatkowych kosztów, nawet jeśli nakład pracy okazał się większy, niż zakładano. Wyjątkiem są zmiany zlecone przez klienta.
Niewiążący oznacza: ostrzegać na czas
Jeśli rysuje się znaczne przekroczenie, według § 1170a ABGB trzeba to niezwłocznie zgłosić. W przeciwnym razie traci się roszczenie o dodatkowe koszty. Klient może wtedy odstąpić od umowy i płaci za wykonaną dotąd pracę.
Przykład: instalator z Salzburga szacuje niewiążąco wymianę pionu na 6400 €. Po otwarciu ściany okazuje się, że skorodowane są też odgałęzienia. Wstrzymuje prace, tego samego dnia wysyła klientce zdjęcia i aneks na 1900 € i prosi o potwierdzenie mailem. Dzięki temu dodatkowa praca zostaje opłacona, a klientka nie czuje się postawiona przed faktem dokonanym.
Reklama wprowadzająca w błąd i porównania
Ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (UWG) zakazuje twierdzeń, które mogą wprowadzić klientów w błąd co do usługi, ceny, kwalifikacji lub dostępności (§ 2 UWG). Reklama porównawcza jest według § 2a UWG co do zasady dozwolona, jeśli jest rzeczowa, sprawdzalna i nie dyskredytuje innych. W codzienności rzemieślnika oznacza to:
- Wyjątkowość trzeba umieć udowodnić: „Najtańszy glazurnik w Innsbrucku” albo „najszybsza ekipa pogotowia w Wiedniu” trzeba w razie sporu udokumentować. Lepiej: „cena stała po pomiarze” albo „średnio 45 minut do przyjazdu w granicach miasta, pomiar z 2025 roku”.
- Uczciwie reklamować pogotowie: „Dostępni 24/7” oznacza, że w nocy ktoś odbiera i przyjeżdża. Kto ma tylko pocztę głosową, nie powinien tego pisać.
- Nie przypisywać sobie cudzych zasług: realizacje, certyfikaty i logo partnerów tylko wtedy, gdy są aktualne i naprawdę Państwa.
- „Gratis” naprawdę gratis: „Bezpłatne oględziny”, po których na fakturze pojawia się ryczałt za dojazd, wprowadzają w błąd.
Opinie: zbierać tak, kupować nie
Od wdrożenia unijnej dyrektywy Omnibus UWG zawiera jasne zasady dotyczące opinii online. Punkty 23b i 23c załącznika zakazują wystawiania lub zlecania fałszywych opinii oraz przedstawiania opinii w zniekształcony sposób. Wprowadzające w błąd jest też twierdzenie, że opinie pochodzą od prawdziwych klientów, jeśli nie sprawdzają Państwo tego w odpowiedni sposób.
Jak bezpiecznie prawnie postępować z opiniami:
- Po odbiorze prac uprzejmie poprosić zadowolonych klientów o opinię, np. kodem QR na fakturze
- Nie oferować niczego w zamian za pozytywną opinię, także rabatu na kolejne zlecenie
- Nie pozwalać pisać opinii rodzinie, pracownikom ani agencjom
- Jeśli pokazują Państwo opinie na stronie, zgodnie z § 2 ust. 6b UWG obok trzeba wyjaśnić, czy i jak sprawdzają Państwo ich autentyczność, np.: „Opinie pochodzą z naszego profilu w Google. Nie sprawdzamy, czy każda opinia dotyczy zlecenia.”
- Nie wybierać samych pięciogwiazdkowych opinii i nie przedstawiać ich jako pełnego obrazu
- Na krytykę odpowiadać rzeczowo, bez ujawniania danych klientki
Więcej prawdziwych opinii w Google
Proszę bezpłatnie utworzyć kod QR, który prowadzi prosto do formularza opinii w Google. Idealny na fakturę, protokół odbioru i wizytówkę.
Jak skutecznie prezentować realizacje i opinie na stronie, pokazuje artykuł Realizacje i opinie dla fachowców. Jak pomaga w tym profil w Google, przeczytają Państwo w artykule Profil firmy w Google dla firm rzemieślniczych.
Zdjęcia „przed i po” oraz zdjęcia u klientów
Nic nie sprzedaje remontu łazienki lepiej niż jego zdjęcie. Prawnie nie jest to jednak Państwa łazienka. Zdjęcia z mieszkania pokazują warunki życia, często także osoby, nazwiska na skrzynce pocztowej lub numer domu. To dane osobowe w rozumieniu RODO, a wizerunek osób chroni dodatkowo § 78 austriackiej ustawy o prawie autorskim (Urheberrechtsgesetz).
- Zgoda na piśmie: najprościej jako osobna linijka w zleceniu lub protokole odbioru, do zaznaczenia osobno i z możliwością odwołania w każdej chwili.
- Fotografować neutralnie: zdjęcia rodzinne, korespondencję, leki, dzieła sztuki i tablice rejestracyjne usunąć z kadru albo zamazać.
- Podawać lokalizację ogólnie: „mieszkanie w kamienicy, Graz-Geidorf” zamiast adresu.
- Pytać pracowników: także Państwa zespół musi wyrazić zgodę, zanim pojawi się na stronie lub na Instagramie.
- Pozostać autentycznym: nie przedstawiać zdjęć stockowych jako własnych realizacji i nie retuszować mocno zdjęć „po”.
Bus firmowy, tablica budowy i bony
Bus firmowy to reklama na kołach, więc obowiązują te same zasady co na stronie: tytuł mistrza tylko z uprawnieniem, ceny brutto, pogotowie tylko wtedy, gdy naprawdę istnieje. Ogólnego obowiązku naklejania danych z Impressum na pojazd nie przewiduje ani E-Commerce-Gesetz, ani § 63 GewO. Nazwa, branża, telefon i adres strony i tak powinny się tam znaleźć, żeby sąsiedzi z budowy mogli Państwa znaleźć.
Bony i promocje: Bony na serwis ogrzewania, konserwację okien lub godzinę prac malarskich to popularne prezenty świąteczne. Nie warto ustalać zbyt krótkiego terminu ważności: austriackie sądy krytycznie oceniają krótkie terminy ważności bonów, a bez rzeczowego powodu obowiązuje co do zasady długi ogólny termin przedawnienia. Przy promocjach typu „przegląd wiosenny minus 15 %” cena wyjściowa musi być prawdziwa, czyli faktycznie wcześniej stosowana.
Kto porządkuje swoją reklamę, powinien od razu sprawdzić Impressum: wszystkie dane dla strony, mediów społecznościowych i e-maili znajdą Państwo w artykule Impressum dla firm rzemieślniczych w Austrii.
Źródła
- Gewerbeordnung 1994, § 21 (Meisterprüfung, Meisterbezeichnung), RIS
- WKO: Gütesiegel „Meisterbetrieb” und „staatlich geprüft”
- Preisauszeichnungsgesetz, RIS
- Konsumentenschutzgesetz, § 5 (Kostenvoranschlag), RIS
- ABGB, § 1170a (Kostenvoranschlag), RIS
- UWG, § 2 (Irreführende Geschäftspraktiken), RIS
- UWG, § 2a (Vergleichende Werbung), RIS
- UWG, tekst jednolity z załącznikiem, RIS
- Urheberrechtsgesetz, § 78 (Bildnisschutz), RIS
- RODO: rozporządzenie (UE) 2016/679
