Reklama w rzemiośle w Niemczech: osiem haseł reklamowych pod lupą

Na początek: reklamować można tylko to, co wolno robić

Brzmi banalnie, ale to najczęstsza pułapka w rzemiośle. Kto oferuje usługi rzemiosła z Anlage A, według orzecznictwa sprawia wrażenie, że jest wpisany do Handwerksrolle i sam wykonuje prace. Jeśli wpisu brakuje, zarzut można postawić już samej reklamie, a nie dopiero pracy. Wyższy Sąd Krajowy w Stuttgarcie orzekł w 2024 roku, że firma bez wpisu w rzemiośle instalatorskim i grzewczym nie może występować jako pogotowie hydrauliczne lub grzewcze (sygn. 2 U 70/23). A kto tylko pośredniczy w zleceniach, musi to wyraźnie zaznaczyć.

Samodzielne prowadzenie rzemiosła z grupy A bez wpisu może według § 117 HwO skończyć się grzywną do 10 000 €. Do tego dochodzą wezwania od izb, konkurentów i związków. Dopiero zakładają Państwo firmę? Wtedy najpierw trzeba załatwić wpis, jak opisano w poradniku Firma rzemieślnicza w Niemczech, a dopiero potem wystartować z reklamą w sieci.

Hasło 1: „Meisterbetrieb”

Tytułu „Meister” w połączeniu z rzemiosłem wymagającym uprawnień może według § 51 HwO używać tylko ten, kto zdał egzamin mistrzowski w tym rzemiośle. Kto używa tytułu bez uprawnień, ryzykuje według § 117 HwO grzywnę do 5000 €. Dla firmy obowiązuje według izb rzemieślniczych zasada: „Meisterbetrieb” nie wprowadza w błąd tylko wtedy, gdy właściciel lub kierownik fachowy ma kwalifikację mistrza, i to faktycznie w firmie, a nie tylko na papierze.

Hasło 2: „Stawka 65 € za godzinę plus VAT”

Wobec klientów prywatnych to klasyczny błąd. Rozporządzenie o podawaniu cen (Preisangabenverordnung, PAngV) wymaga w § 3 ceny całkowitej, czyli z VAT. § 12 PAngV wprost dopuszcza stawki godzinowe, kilometrowe i inne stawki rozliczeniowe, ale muszą one zawierać wszystkie elementy usługi łącznie z proporcjonalnym VAT. Kto oferuje usługi, przygotowuje też cennik najważniejszych usług lub stawek rozliczeniowych.

Jeśli sprzedają Państwo także towary na ilość, np. farbę w wiadrach albo końcówki serii płytek na metry kwadratowe, dochodzi cena jednostkowa. Przy samych usługach rzemieślniczych nie ma ona znaczenia.

Hasło 3: „Kosztorys bezpłatny”

To hasło jest właściwie zbędne, bo według § 632 ust. 3 BGB kosztorys (Kostenanschlag) w razie wątpliwości nie podlega wynagrodzeniu. Kto chce za niego pieniędzy, musi to wcześniej wyraźnie uzgodnić. Przy pracochłonnych ofertach z pomiarem, projektem i doborem materiałów jest to uzasadnione, np.: „Za projekt łazienki z pomiarem i wizualizacją 3D liczymy 250 € z VAT. Przy udzieleniu zlecenia odliczamy całą kwotę.” Takie uzgodnienie warto mieć potwierdzone na piśmie.

Hasło 4: „Cena stała”

„Festpreis” i „Pauschalpreis” (cena stała i ryczałtowa) to mocne argumenty, zwłaszcza przy remontach łazienek. Oznaczają jednak dokładnie to, co mówią: cena obowiązuje także wtedy, gdy praca zajmie więcej czasu. Dodatkowe koszty można naliczyć tylko za usługi, które klient zamówi dodatkowo lub inaczej. Dlatego trzeba precyzyjnie określić, czego dotyczy cena stała.

• Dobrze: „Cena stała po pomiarze za usługi opisane w ofercie”
• Dobrze: „Cena ryczałtowa z utylizacją, hydroizolacją i płytkami do 40 € za m²”
• Ryzykownie: „Gwarancja ceny stałej” na stronie, jeśli Państwa oferty rozliczają się potem „według nakładu pracy”
• Ryzykownie: „Wszystko w cenie”, jeśli rusztowanie, kontener lub statyka kosztują dodatkowo

Hasło 5: „Pogotowie 24 h bez dopłat”

Pogotowia to obszar, któremu centra ochrony konsumentów (Verbraucherzentralen) przyglądają się najuważniej. Kto pisze „całą dobę”, musi w nocy naprawdę odbierać telefon i móc przyjechać. A „bez dopłat” oznacza: bez dodatku nocnego, bez wyższego ryczałtu za dojazd, bez minimalnego rozliczenia za trzy godziny. Jeśli dopłaty są, warto je otwarcie podać, to buduje zaufanie zamiast kłopotów.

Przykład uczciwego sformułowania firmy SHK: „Pogotowie przy pękniętej rurze i awarii ogrzewania na terenie Norymbergi codziennie od 0 do 24. W dni robocze od 7 do 18 zwykła stawka godzinowa, w pozostałych godzinach 50 % dopłaty. Dojazd ryczałtem 39 € z VAT.” Ważne: taka reklama wymaga wpisu w odpowiednim rzemiośle.

Hasło 6: „4,9 gwiazdki przy 120 opiniach w Google”

Prawdziwe opinie są dozwolone i działają. Od 2022 roku UWG zawiera jednak jasne zasady. Kto udostępnia opinie na swojej stronie, informuje według § 5b ust. 3 UWG, czy i jak zapewnia, że pochodzą od klientów, którzy faktycznie skorzystali z usługi. Punkty 23b i 23c załącznika do UWG zakazują ponadto twierdzenia o autentyczności bez sprawdzenia oraz wystawiania, zlecania lub zniekształconego przedstawiania fałszywych opinii.

Hasło 7: zdjęcia „przed i po” z domów klientów

Jeśli na zdjęciu widać rozpoznawalną osobę, publikacja wymaga według § 22 KUG (ustawy o prawie autorskim do dzieł sztuki i fotografii) co do zasady jej zgody; wyjątki z § 23 KUG, np. osoby jako tło, są wąskie. Do tego obowiązuje RODO, gdy tylko adres, tabliczka przy dzwonku lub tablica rejestracyjna pozwalają kogoś zidentyfikować. Budynki z ulicy wolno fotografować z punktu widzenia prawa autorskiego (§ 59 UrhG). Na wnętrza i tak potrzebna jest zgoda właścicieli.

Jak z tych zdjęć zrobić przekonujące realizacje, pokazuje artykuł Realizacje i opinie dla fachowców.

Hasło 8: napisy na aucie firmowym

Bus codziennie jeździ po Państwa obszarze działania i jest przez to najczęściej oglądaną reklamą. Prawnie obowiązuje tam to samo co wszędzie: tytuł mistrza tylko z uprawnieniem, „pogotowie” tylko przy faktycznej dostępności, ceny z VAT. Ogólnego obowiązku umieszczania na aucie danych z Impressum nie ma. Dobrze czytelne powinny jednak być nazwa, rzemiosło, numer telefonu i adres strony, bo kto stoi na światłach, potem właśnie tego szuka.

Reklama jest tylko tak dobra jak strona, na którą prowadzi. Należy do niej także kompletne Impressum; wszystkie dane znajdą Państwo w artykule Impressum dla firm rzemieślniczych w Niemczech.